جزییات زمان و شرایط واگذاری سهام تامین اجتماعی

به گزارش راهبرد معاصر؛ واگذاری سهام تامین اجتماعی یکی از تکالیف قانون برنامه هفتم پیشرفت برای اصلاح ساختار سرمایه‌گذاری صندوق‌های بازنشستگی است؛ مسیری که هم به کاهش بنگاه‌داری و افزایش شفافیت گره خورده و هم به حفظ حقوق بین‌نسلی بیمه‌شدگان. در همین چارچوب، واگذاری سهام تامین اجتماعی فقط یک فروش ساده دارایی نیست و می‌تواند بر آینده منابع صندوق و تعهدات بازنشستگان اثر بگذارد.

جزئیات واگذاری سهام تامین اجتماعی و نحوه واگذاری سهام صندوق بازنشستگی

واگذاری سهام تامین اجتماعی در تازه‌ترین جلسه بررسی نحوه واگذاری سهام متعلق به صندوق بازنشستگی تامین اجتماعی و شرکت‌های تابعه و وابسته آن، با حضور معاون وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس‌کل سازمان خصوصی‌سازی، سرپرست سازمان تامین اجتماعی و جمعی از مدیران ارشد دو مجموعه در دستور کار قرار گرفت. واگذاری سهام تامین اجتماعی در این جلسه با محوریت استفاده از ظرفیت‌های سازمان خصوصی‌سازی و اجرای احکام بند‌های «پ» و «ت» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت بررسی شد. واگذاری سهام تامین اجتماعی بر اساس تصمیم اعلام‌شده، باید ابتدا در هیأت امنای صندوق بررسی و سپس نتایج آن برای اقدامات بعدی به سازمان خصوصی‌سازی منعکس شود.

واگذاری سهام تامین اجتماعی ریشه در ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت دارد؛ ماده‌ای که مجموعه‌ای از احکام را برای کاهش ناترازی مالی صندوق‌های بازنشستگی، کاهش وابستگی به بودجه عمومی و اصلاح ساختار سرمایه‌گذاری آنها تعیین کرده است. واگذاری سهام تامین اجتماعی در بند «پ» این ماده، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی را مکلف کرده با همکاری سازمان‌های مربوط، ضوابط سرمایه‌گذاری صندوق‌های بازنشستگی را با هدف ارتقای ذخایر، حفظ حقوق بین‌نسلی بیمه‌شدگان، تقویت حاکمیت شرکتی، افزایش شفافیت و سودآوری، کاهش بنگاه‌داری و حرکت به سمت سرمایه‌گذاری‌های بورسی تدوین کند. واگذاری سهام تامین اجتماعی در بند «ت» یک گام اجرایی‌تر برداشته و صندوق‌های بازنشستگی کشوری، لشکری و تامین اجتماعی را مکلف کرده بخشی از سهام متعلق به خود و شرکت‌های تابعه و وابسته را که شرایط قانونی دارند، واگذار کنند.

واگذاری سهام تامین اجتماعی؛ کدام شرکت‌ها مشمول‌اند؟

واگذاری سهام تامین اجتماعی طبق برنامه زمان‌بندی مصوب هیأت وزیران، شرکتی را مشمول می‌کند که مجموع سهام صندوق بازنشستگی و شرکت‌های تابع و وابسته آن در آن بیش از ۲۰ درصد باشد و ارزش این سهام نیز از ۳۰۰ برابر سقف نصاب معاملات متوسط کمتر باشد. واگذاری سهام تامین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ با توجه به نصاب معاملات متوسط، شرط ارزشی سهامی کمتر از حدود ۱،۲۶۹ میلیارد تومان را در بر می‌گیرد؛ زیرا سقف معاملات متوسط در سال جاری ۴۲ میلیارد و ۳۰۰ میلیون ریال تعیین شده و ۳۰۰ برابر آن معادل ۱۲ هزار و ۶۹۰ میلیارد ریال است. واگذاری سهام تامین اجتماعی با این حال تنها با عبور از رقم ارزشی نهایی نمی‌شود و احراز مالکیت بیش از ۲۰ درصد نیز ضروری است. واگذاری سهام تامین اجتماعی در مرحله تشخیص شرکت‌های مشمول، باید بر اساس اسناد و مدارک معتبر، از جمله صورت‌های مالی حسابرسی‌شده و ارزش خالص دارایی‌ها انجام شود.

واگذاری سهام تامین اجتماعی؛ روش‌های فروش

واگذاری سهام تامین اجتماعی نخست از طریق عرضه عمومی سهام در بورس و فرابورس انجام می‌شود. واگذاری سهام تامین اجتماعی در روش دوم به صورت بلوکی و از طریق مزایده عمومی عرضه می‌شود و اگر پس از دو نوبت مزایده خریداری وجود نداشته باشد، امکان واگذاری از طریق مذاکره با تصویب بالاترین رکن قانونی صندوق پیش‌بینی شده است. واگذاری سهام تامین اجتماعی برای ارزش‌گذاری، روش‌های مندرج در آیین‌نامه اجرایی شیوه‌های قیمت‌گذاری بنگاه‌ها و نحوه اعمال آنها در چارچوب سیاست‌های کلی اصل ۴۴ را ملاک قرار می‌دهد. واگذاری سهام تامین اجتماعی همچنین نیازمند ارزیابی توسط کارشناس یا هیأت کارشناسان رسمی است و اعتبار ارزیابی قیمت سهام حداکثر شش ماه خواهد بود.

واگذاری سهام تامین اجتماعی؛ منابع کجا می‌رود؟

واگذاری سهام تامین اجتماعی طبق ماده ۸ برنامه زمان‌بندی، کل وجوه حاصل از واگذاری را پس از کسر کارمزد سازمان خصوصی‌سازی، به حساب صندوق ذی‌ربط واریز می‌کند. واگذاری سهام تامین اجتماعی در همین چارچوب، خود صندوق و شرکت‌های تابعه و وابسته آن را نمی‌تواند طرف معامله قرار دهد. واگذاری سهام تامین اجتماعی در وضعیت فعلی به‌طور مستقیم معادل پرداخت حقوق بازنشستگان یا جبران کسری مستمری‌ها نیست و چنین نتیجه‌ای تنها در صورت اعلام نحوه مصرف منابع از سوی مراجع ذی‌صلاح قابل طرح است. واگذاری سهام تامین اجتماعی آنچه را قانون به‌صراحت تعیین کرده، واریز وجوه حاصل به حساب صندوق ذی‌ربط است.

واگذاری سهام تامین اجتماعی؛ مهلت تا آذر ۱۴۰۵

واگذاری سهام تامین اجتماعی حداکثر در دو سال اول اجرای برنامه هفتم پیشرفت تعیین مهلت شده است. واگذاری سهام تامین اجتماعی در جدول رسمی این برنامه، سال اول را از اول دی ۱۴۰۳ تا ۳۰ آذر ۱۴۰۴ و سال دوم را از اول دی ۱۴۰۴ تا ۳۰ آذر ۱۴۰۵ تعیین کرده است. واگذاری سهام تامین اجتماعی بر همین اساس، تشخیص شرکت‌های مشمول در ماه‌های ابتدایی، ارزش‌گذاری در ماه‌های ابتدایی سال اول، تصویب قیمت‌گذاری و نحوه واگذاری در ادامه همان سال و فرآیند عرضه در بازار سرمایه یا مزایده را از شهریور سال اول تا شهریور سال دوم پیش‌بینی می‌کند. واگذاری سهام تامین اجتماعی در نهایت با ادامه مراحل نقل‌وانتقال تا آذر سال دوم، ۳۰ آذر ۱۴۰۵ را به پایان مهلت تعیین‌شده تبدیل می‌کند.

واگذاری سهام تامین اجتماعی؛ چرا برای بازنشستگان مهم است؟

واگذاری سهام تامین اجتماعی فقط فروش چند سهم یا خروج یک شرکت از سبد سرمایه‌گذاری نیست؛ زیرا سهام و دارایی‌های سرمایه‌گذاری‌شده صندوق‌های بازنشستگی بخشی از پشتوانه اقتصادی این مجموعه‌ها را تشکیل می‌دهد. واگذاری سهام تامین اجتماعی در قانون برنامه هفتم با هدف ارتقای ذخایر صندوق‌ها و حفظ حقوق و تعهدات بین‌نسلی بیمه‌شدگان دنبال می‌شود. واگذاری سهام تامین اجتماعی از این منظر به نوع دارایی، قیمت فروش، روش واگذاری و نحوه استفاده از منابع حاصل وابسته است. واگذاری سهام تامین اجتماعی به همین دلیل با اعلام فهرست شرکت‌های مشمول و ارزش‌گذاری آنها می‌تواند تصویر روشن‌تری از ابعاد واقعی این تصمیم ارائه کند.

واگذاری سهام تامین اجتماعی؛ چهار داده تعیین‌کننده

واگذاری سهام تامین اجتماعی برای ارزیابی دقیق به چهار داده کلیدی نیاز دارد: فهرست سهام مشمول، ارزش دارایی‌ها، قیمت واگذاری و منابع حاصل. واگذاری سهام تامین اجتماعی در بخش فهرست سهام مشمول باید مشخص کند کدام شرکت‌ها شرایط مقرر در قانون را دارند. واگذاری سهام تامین اجتماعی در بخش ارزش دارایی‌ها باید ارزش خالص دارایی و ارزش سهام قابل واگذاری هر شرکت را اعلام کند. واگذاری سهام تامین اجتماعی در بخش قیمت واگذاری باید مبنای ارزش‌گذاری و قیمت نهایی عرضه را روشن کند و در بخش منابع حاصل نیز میزان وجوه حاصل از فروش و نحوه استفاده از آن را در چارچوب قوانین و تصمیمات رسمی نشان دهد. واگذاری سهام تامین اجتماعی با انتشار این اطلاعات می‌تواند مشخص کند که واگذاری در عمل چه اثری بر ساختار سرمایه‌گذاری صندوق خواهد داشت و آیا هدف قانون‌گذار برای کاهش بنگاه‌داری و بهینه‌سازی سبد سرمایه‌گذاری محقق می‌شود یا خیر.

واگذاری سهام تامین اجتماعی؛ مرحله تعیین تکلیف

واگذاری سهام تامین اجتماعی وارد مرحله تعیین تکلیف شده است؛ زیرا هم پشتوانه قانونی در برنامه هفتم دارد و هم برای اجرای آن برنامه زمان‌بندی مشخصی تصویب شده است. واگذاری سهام تامین اجتماعی در جلسه اخیر سازمان خصوصی‌سازی نشان می‌دهد این موضوع همچنان در مسیر بررسی و تصمیم‌گیری قرار دارد و سازمان تامین اجتماعی باید موارد مطرح‌شده را در هیأت امنا بررسی کند. واگذاری سهام تامین اجتماعی با این حال هنوز فهرست نهایی سهام مشمول و ارزش آنها را در خبر رسمی اعلام نکرده است. واگذاری سهام تامین اجتماعی در مرحله بعدی به انتشار جزئیات دارایی‌های مشمول و نحوه اجرای واگذاری وابسته است؛ اطلاعاتی که مشخص می‌کند دارایی‌های صندوق با چه قیمتی و از چه مسیری واگذار می‌شوند و منابع حاصل در نهایت در خدمت کدام بخش از تعهدات و سرمایه‌گذاری‌های صندوق قرار می‌گیرد.